Lato to czas urlopów i … częstych zatruć pokarmowych. Zjadając rozmrożone lody, kremy na bazie surowych jaj czy tradycyjnego tatara, możesz zarazić się bakterią z rodzaju Salmonella. Choroba zakaźna układu pokarmowego jelita cienkiego i grubego, znana pod nazwą salmonelloza, to sprawka właśnie tej bakterii. Typowe objawy zatrucia pokarmowego to kurczowe bóle brzucha, biegunka, gorączka i wymioty. Szerzej na temat salmonellozy i tego, jak przebiega leczenie Salmonelli w artykule poniżej.

Przyczyny i objawy zatrucia Salmonellą

Gatunków Salmonelli jest ponad 2 tysiące, natomiast tych o charakterze chorobotwórczym zaledwie kilkaset. Bakterie najczęściej powodują zatrucia pokarmowe, tzw. salmonellozy, ale także wywołują dur brzuszny. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, w wyniku spożycia zainfekowanych pokarmów. Salmonelloza to raczej choroba odzwierzęca. Najczęściej bakterie namnażają się w mięsie drobiowym, kurzych jajach, mleku i przetworach mlecznych, a także w wyrobach cukierniczych. Zwierzęta zarażają się nią np. spożywając zanieczyszczony pokarm. Wydalając bakterie wraz z kałem przyczyniają się do rozprzestrzeniania choroby. Niewłaściwy przerób mięsa, zwłaszcza w miejscach zbiorowej konsumpcji, typu stołówki, restauracje, sprzyja masowym zatruciom. Pracownicy gastronomii zanim zostaną dopuszczeni do kontaktu z żywnością muszą zostać przebadani pod kątem m.in. Salmonelli. Oni również są potencjalnym źródłem zakażenia.

Pierwsze objawy salmonellozy występują po 6-24 godzin. Niekiedy bakterie mogą ujawnić się dopiero po kilku dniach. Choroba przebiega z różnym nasileniem, od łagodnych podtruć, po ciężkie przypadki zatrucia zagrażającego życiu. Zatrucie rozpoznasz po wystąpieniu takich objawów, jak: nudności, ból i kurcze żołądka, gorączka, dreszcze, bóle głowy i mięśni, biegunka (w kale może pojawić się krew), wymioty. Przy zatruciu bardzo łatwo o odwodnienie.

Leczenie salmonellozy

Salmonelloza jest szczególnie niebezpieczna dla małych dzieci i starszych osób. Aby zapobiec odwodnieniu, które w przypadku grup ryzyka występuje bardzo szybko, należy podawać duże ilości płynów. W przypadku silnych wymiotów podaje się chłodną wodę w małych porcjach (2-3 łyżeczki) w odstępach kilkuminutowych. Jeśli podawanie płynów jest niemożliwe, a objawy nasilają się, należy niezwłocznie udać się do lekarza albo do szpitala na izbę przyjęć.

Przy silnych objawach przyjmuje się leki przeciwbiegunkowe, np. węgiel leczniczy. Jeśli objawy nie ustąpią w przeciągu kilku dwóch dni, lekarz może przepisać antybiotyk. Ciężkie przypadki wymagają leczenia szpitalnego. W celach diagnostycznych pacjentowi pobierana jest krew na posiew. Wykonuje się również badanie kału. Gdy obecność Salmonelli zostanie potwierdzona, ustala się antybiotykoterapię. Nieleczona salmonelloza niesie ze sobą groźne powikłania w postaci sepsy.

Przy lekkich zatruciach nie zaleca się stosowania leków przeciwbiegunkowych, gdyż hamują wydalanie bakterii i toksyn z organizmu. Wystarczy krótka głodówka i stopniowe wprowadzanie lekkostrawnych produktów. Jak wygląda dieta przy zatruciu pokarmowym dowiecie się klikając na link.  

Zapobieganie salmonellozie

Zamiast leczyć, lepiej zapobiegać. Jak się uchronić przed Salmonellą?

• Myj ręce przed i po jedzeniu.
• Nie pij nieprzegotowanej wody z kranu.
• Sprawdzaj datę ważności na kupowanych produktach spożywczych i nigdy nie jedz przeterminowanych produktów. Zwróć także uwagę na higienę personelu, który ma kontakt z żywnością. Brudne ręce powinny cię skutecznie odstraszyć.
• Zawsze myj warzywa i owoce przed spożyciem. Najlepiej usuń z nich skórkę.
• Spożywając desery z surowych jajek i surowe mięso ryzykujesz zarażenie pałeczką Salmonella.
• Zapoznaj się z zasadami przechowywania produktów w lodówce. Nigdy nie kładź surowego mięsa i jajek obok produktów do bezpośredniego spożycia.
• Po przygotowaniu jaj i mięsa do spożycia dokładnie umyj ręce i wszystkie naczynia, które miały kontakt z surową żywnością. Najlepiej sparzyć noże i deski wrzątkiem. Bakterie Salmonella giną w wysokiej temperaturze.
• Nie zamrażaj produktów, które już raz się rozmroziły.  Salmonella wprawdzie ginie w niskiej temperaturze, ale raz wytworzone przez nią toksyny już nie. Nie rozmrażaj produktów w temperaturze pokojowej. Ciepło sprzyja namnażaniu się bakterii. Żywność do rozmrożenia połóż na najniższej półce w lodówce.

Przestrzeganie podstawowych zasad higieny nie tylko uchronić cię przed pałeczką Salmonella, ale i przed innymi groźnymi drobnoustrojami chorobotwórczymi.