Wpływ pogody na samopoczucie jest stanem realnym. Jak tylko na dworze zapanuje jesień, w przychodniach i aptekach można spotkać ludzi skarżących się na złe samopoczucie. Czym jest ono spowodowane? Na nasz nastrój i stan zdrowia mają wpływ zła pogoda, niskie ciśnienie i brak słońca. Taka wrażliwość organizmu na zmiany pogodowe nosi nazwę meteorotropizmu (lub meteoropatii). Meteoropaci nie są hipochondrykami, dlatego nie należy traktować ich dolegliwości jako zmyślonych objawów chorobowych.

Korzystne i niekorzystne zmiany pogodowe

Biometeorologia to dziedzina nauki badająca wpływ zmieniających się czynników meteorologicznych na układy fizykochemiczne i na organizmy zwierząt, ludzi i roślin. Pogoda jest zbiorem wielu czynników: ciśnienia powietrza, temperatury, opadów atmosferycznych, promieniowania słonecznego i cieplnego, wilgotności, ruchu powietrza, zachmurzenia, pola elektromagnetycznego, jonizacji powietrza itd. Wszystkie te elementy wywierają wpływ na ludzki organizm. Ich działanie może być obciążające, stymulujące lub pobudzające.

Bodźce mechaniczne są wywoływane przez silny wiatr i zmiany ciśnienia. Temperatura, wilgotność powietrza, prędkość wiatru, promieniowanie cieplne należą do bodźców termicznych. Oddziaływanie promieniowania UV to bodźce fotochemiczne. Do bodźców świetlnych wlicza się widzialny obszar promieniowania elektromagnetycznego. Efektem zmiany ciśnienia i nawilżenia powietrza są bodźce chemiczne. Istnieją też bodźce neurotropowe, czyli nagłe zmiany pogody wywierające wpływ na ludzką psychikę.

Niekorzystne dla meteoropatów są fronty atmosferyczne, czyli zetknięcia się różnych mas powietrza. Fronty atmosferyczne powodują zmiany pogodowe: zmiany temperatury, wilgotności, prędkości wiatru, stopnia zachmurzenia i stopnia zanieczyszczenia powietrza itd. Osoby wrażliwe na zmiany pogodowe mogą czuć się źle podczas słonecznej pogody w trakcie cofania się wyżu, podczas zbliżającej się zmiany pogody oraz w trakcie jej trwania.

Momenty korzystne dla osób wrażliwych to spokojna pogoda po przejściu frontu atmosferycznego. Wówczas nie występuje mgła ani wiatr, a parność jest minimalna. Również nasilenie słońca jest stonowane. Przy tym wszystkim jest dość wysokie ciśnienie atmosferyczne.

Wpływ pogody na stan zdrowia

Poszczególne elementy pogody nie wywołują choroby. Niemniej jednak mogą ją ujawnić lub zaostrzać jej objawy. Wśród chorób meteorotropowych znajdują się:

• choroby gośćcowe – bóle mięśni i stawów, nerwobóle, stany zapalne stawów i kości, bóle mięśni i stawów, które kiedyś uległy urazom, bóle fantomowe (bóle amputowanych kończyn),
• choroba wieńcowa – bóle serca, w wypadku zmian miażdżycowych może dojść do zawału serca,
• choroby alergiczne – ataki astmy oskrzelowej, duszność, katar sienny, odczyny alergiczne skóry,
• padaczka – napady padaczkowe,
• nieżyt nosa, gardła, krtani,
• grypa,
• choroby psychiczne – depresje, większa liczba samobójstw,
• bóle gośćcowe, bóle głowy, wzrost temperatury ciała, wzrost ciśnienia u nadciśnieniowców, obrzęki, zatory płuc.

Osoby źle znoszące zmiany pogodowe mogą korzystać z leków, które uśmierzą dolegliwe objawy.