Alergiczny katar, znany również jako katar sienny lub alergiczny nieżyt nosa, to choroba atopowa powodowana przez pyłki roślin, roztocza czy też sierść zwierząt. Stan zapalny błony śluzowej ma charakter przewlekły i wymaga leczenia u alergologa.

Przyczyny kataru są różne. Dla ułatwienia dzieli się je na dwie główne grupy - uwarunkowania genetyczne oraz kontakt z alergenem, który powoduje uczulenie. Reakcja alergiczna występuje najczęściej w wyniku kontaktu takimi czynnikami, jak: pyłki roślinne (traw, kwiatów, drzew, ziół), roztocza, sierść zwierząt, pierze. Po wniknięciu do nosa uczulających drobinek, organizm rozpoznaje je jako wrogie i aktywizuje przeciwciała (immunoglobuliny). Naczynia krwionośne rozszerzają się i następuje wzmożona produkcja i wydzielanie śluzu, który ma oczyścić śluzówkę nosa z intruzów.

Objawy kataru siennego

Reakcja alergiczna występuje w wyniku kontaktu z alergenem. Kontakt z alergenem powoduje: wielokrotne kichanie, świąd i zatkanie nosa, obfity wyciek wydzieliny z nosa, ból głowy, podrażnienie oczu (zapalenie spojówek, światłowstręt). Utrzymująca się reakcja alergiczna może doprowadzić do powikłań w postaci astmy oskrzelowej.

Sezon wzmożonego pylenia kwiatów drzew, traw i ziół przypada na wiosnę, ale i latem o kontakt z alergenem nietrudno. Ci, którzy cierpią na całoroczny nieżyt nosa narażeni są na stałe obcowanie z alergenem, np. z roztoczem kurzu.

Po czym rozpoznać, że katar ma charakter alergiczny? Większego problemu nie sprawi rozpoznanie alergenu na pyłki. Jeśli spacer po kwitnącej łące przypłacisz wodnistym katarem, możesz być prawie pewna, że to alergia. Na alergiczne podłoże kataru wskazuje bezpośrednie wystąpienie objawów po kontakcie z alergenem, np. ze zwierzętami.

Diagnostyka alergii

Jeśli często męczy cię katar, a wydzielina z nosa staje się obfita w okresie wiosna-lato, warto udać się do lekarza ogólnego i ustalić przyczynę kataru. Lekarz przeprowadzi wywiad lekarski (zapyta o symptomy choroby, czas ich trwania, dietę, styl życia, choroby występujące w rodzinie), a w przypadku podejrzenia alergii wystawi skierowanie na leczenie specjalistyczne, w tym przypadku u alergologa. Ten prawdopodobnie zleci testy alergiczne, które pozwolą ustalić konkretny alergen (lub alergeny) wywołujące nieżyt nosa. Tylko dzięki testom można zastosować skuteczną terapię. Leczenie objawowe alergii przynosi jedynie tymczasową ulgę i nie likwiduje problemu.

Leczenie alergii

Najskuteczniejszą metodą eliminującą na stałe objawy alergii jest odczulanie. Metoda ta polega na podawaniu pacjentowi początkowo małych ilości alergenu i stopniowe ich zwiększanie. Dzięki temu organizm przyzwyczaja się do czynnika i potrzebuje coraz większych dawek, aby wystąpiła reakcja alergiczna. Z czasem organizm całkowicie uodparnia się na dany alergen.

Leczenie farmakologiczne opiera się przede wszystkim na zażywaniu leków przeciwhistaminowych, które hamują zapędy obronne organizmu wobec alergenu, dzięki czemu objawy są zdecydowanie łagodniejsze bądź ustępują całkowicie. Stosowane są również działające przeciwzapalnie glikokortykosterydy.

Doraźnie, ale nie dłużej niż kilka dni, można stosować spreje do nosa, które obkurczą naczynka krwionośne błony śluzowej nosa i zahamują produkcję wodnistego kataru.