Jak obliczyć dni płodne i niepłodne powinna wiedzieć każda kobieta. Obserwacja śluzu i mierzenie temperatury to proste w obsłudze naturalne metody antykoncepcji, a także sprawdzony sposób zwiększenia szansy na dziecko. Świadome macierzyństwo jest największą nagrodą za wysiłek włożony w poznanie własnego cyklu i ustalenie momentu owulacji.

Dni płodne i niepłodne

Cykl kobiety to czas pomiędzy pierwszym dniem miesiączki, a ostatnim dniem przed kolejną miesiączką. Owulacja (in. jajeczkowanie – uwolnienie komórki jajowej do jajowodu), czyli najbardziej płodny dzień cyklu, przypada mniej więcej na 14 dni przed miesiączką. Kilka dni przed i kilka po owulacji nazywane są dniami płodnymi. Dni płodne to czas, w którym może dojść do poczęcia. Okres ten uwzględnia długość życia plemników w drogach rodnych kobiety (od 2 do 5 dni) oraz żywotność komórki jajowej (od 1 do 2 dni po owulacji). Pierwsze 4 dni po menstruacji to okres niepłodności przedowulacyjnej. I tu jest mały haczyk – jedynym pewnym dniem niepłodnym jest 1 dzień po ustaniu krwawienia. W kolejnych 3 dniach może dojść do wcześniejszej owulacji (na skutek działania różnych czynników), a tym samym do zapłodnienia. Mniej więcej dwa dni po owulacji następuje okres bezwzględnej niepłodności kobiet. W tym czasie nie masz szans na zajście w ciążę.

Oto prosty sposób obliczania dni płodnych. Pamiętaj, że ma on zastosowanie tylko wtedy, gdy cykl jest regularny.

• Pierwszy dzień płodny = liczba dni cyklu – 20 dni (np. pierwszy dzień płodny dla cyklu 28-dniowego wypadnie 8. dnia cyklu; 28-20=8).
• Ostatni dzień płodny = liczba dni cyklu – 11 (np. ostatni dzień płodny dla cyklu 28-dniowego wypadnie 17. dnia cyklu; 28-11=17).

W podanym przykładzie okres płodny trwa od 8. do 17. dnia cyklu. Pozostałe dni cyklu kobiety są niepłodne. Natomiast owulacja wystąpi 14. dnia cyklu.

Przeciętny cykl kobiety trwa 28 dni. Jednak ciało kobiety to nie szwajcarski zegarek – zdarzają się cykle dłuższe i krótsze. Gdy dojdzie do tego nieregularne miesiączkowanie, stres, podróż lub infekcja, ustalanie owulacji nie będzie już takie proste. Dlatego obliczając dni płodne i niepłodne, warto sięgać po co najmniej 2 metody. Tak na wszelki wypadek. W przypadku nieregularnego cyklu, pierwszy dzień płodny ustala się odejmując 20 dni od najkrótszego cyklu, a ostatni dzień płodny odejmując 11 dni od najdłuższego cyklu.

Obserwacja śluzu i pomiar temperatury

Pomocna w ustaleniu owulacji jest obserwacja śluzu podczas całego trwania cyklu. Jego ilość, wygląd i konsystencja podlegają cyklicznym zmianom, dlatego umożliwiają wyznaczenie owulacji. Śluz owulacyjny jest obfity, przezroczysty i śliski. Przypomina białko jaja kurzego. Pomaga plemnikom przedostać się do komórki jajowej i ułatwia im przeżycie w niesprzyjającym środowisku pochwy. Po owulacji śluz na powrót staje się skąpy, mętny, gęsty i lepki. Zamyka plemnikom dostęp do szyjki macicy.

W ustaleniu dni płodnych pomocny jest regularny i dokładny pomiar temperatury ciała. Temperaturę należy mierzyć co rano o tej samej porze, najlepiej w pochwie. Wyniki pomiarów należy zapisywać w tabeli. Prowadzenie kalendarzyka przez kilka cykli pozwoli dostrzec pewną zależność. Temperatura ciała tuż przed owulacją wzrasta, zazwyczaj o 0,2 stopnia Celsjusza, i utrzymuje się na podwyższonym poziomie aż do następnej miesiączki. W trakcie miesiączki i przed owulacją jest obniżona o te 0,2 stopnia. Cykliczną zmianę temperatury ciała wykorzystano do skonstruowania testerów płodności – urządzeń, które za nas ustalają dzień owulacji. Dokładność testerów ustala się na poziomie ok. 95%.

Obserwacja własnego ciała pozwala lepiej poznać przebieg cyklu i z dużym prawdopodobieństwem obliczyć dni płodne i niepłodne. Jednak odstępstwa od reguły się zdarzają. I trzeba być tego świadomym, jeśli w najbliższym czasie nie planujemy dziecka.