Zaburzenia rytmu serca może spowodować forsowny wysiłek, nadużycie alkoholu, kawy lub mocnej herbaty. Nagłe przyspieszenie lub spowolnienie akcji serca bez konkretnej przyczyny, tzw. arytmia serca, może być objawem poważnego schorzenia. Nierówna praca serca jest stanem zagrożenia życia, dlatego nigdy jej nie lekceważ.

Miarowa praca serca nie budzi zastrzeżeń. W węźle zatokowym, zlokalizowanym w prawym przedsionku, powstaje impuls elektryczny, który pobudza najpierw przedsionki, a następnie komory. W efekcie skurczu serca, znajdująca się w przedsionkach krew zostaje wyrzucona do komór, a stamtąd do aorty i pnia płucnego. Problem pojawia się, gdy wytwarzanie impulsów elektrycznych w węźle zostaje zakłócone.

Przyczyny i objawy arytmii

Zdrowe serce pracuje z częstotliwością 60-80 uderzeń na minutę. Podczas spoczynku liczba skurczów zmniejsza się do 60-40 na minutę, a podczas wytężonego wysiłku fizycznego lub pod wpływem silnych emocji krew tłoczona jest nawet z częstotliwością 170-180 uderzeń. Nierówna praca serca bez widocznej przyczyny nazywana bywa arytmią. Jednak arytmia serca nie jest chorobą samą w sobie, a jedynie objawem poważniejszego schorzenia. A może nim być: miażdżyca, zapalenie mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, wady zastawek, astma, nadczynność tarczycy, zażywanie niektórych leków. niedobór składników mineralnych (niedobór potasu, magnezu, wapnia) oraz przewlekłe infekcje, którym towarzyszy wysoka gorączka. 

Typowe objawy arytmii to powtarzające się szarpnięcia w okolicy serca, odczuwanie bólu lub uczucie przelewania się za mostkiem. Częstoskurcz, czyli nagromadzenie się dodatkowych skurczów serca w jednym czasie, powoduje duszności, zawroty głowy, uczucie dławienia w klatce piersiowej, zasłabnięcie a nawet utratę przytomności. Zaburzenie w postaci powstawania impulsu elektrycznego w kilku miejscach powoduje migotanie komór, które prowadzi do zatrzymania akcji serca i śmierci klinicznej. Jedynym ratunkiem jest przywrócenie akcji serca za pomocą defibrylatora elektrycznego. Migotanie przedsionków jest mniej niebezpieczne i można je opanować za pomocą leków.

Diagnostyka i leczenie arytmii

Jeśli zaobserwowałaś powtarzające się (nawet sporadycznie) zaburzenia pracy serca, koniecznie zgłoś się do lekarza na konsultację. Szybkie zdiagnozowanie przyczyny uwolni cię od zmartwień, a nawet może uratować życie. Jak wiadomo, powrót do pełni zdrowia jest uzależniony od szybkości wprowadzenia terapii.

Lekarz zbada cię, osłucha i przeprowadzi szczegółowy wywiad lekarski. Zapyta o sytuacje, w których zwykle występuje arytmia serca, jej częstotliwość i nasilenie. Dlatego zastanów się dobrze, kiedy twoje serce zaczyna szwankować. Na pewno zapyta o choroby serca i tarczycy w rodzinie. W przypadku wystąpienia tych drugich sprawdzi twoje wole oraz zleci badanie poziomu hormonów. Do podstawowych badań serca należą: osłuchanie serca, zmierzenie tętna oraz badanie EKG. Niekiedy konieczna bywa bardziej szczegółowa analiza pracy serca. Wówczas lekarz może zlecić założenie Holtera, urządzenia rejestrującego pracę serca w sposób ciągły, zwykle przez 24 h. Zdarza się, że przed postawieniem diagnozy konieczne będzie cewnikowanie oraz pomiar napięcia elektrycznego w sercu.

Unormowanie pracy serca uzyskuje się za pomocą leczenia farmakologicznego lub tzw. kardiowersji elektrycznej, zabiegu wykonywanego pod narkozą. Pracę serca reguluje się za pomocą prądu płynącego z kardiowertera.